Roepende Wolf

Cursus Autisme: concepten en verwerking

Wolf in het woud

Hoezo uitstelgedrag? Een recept voor bananenbrood is essentieel wanneer je de bananen kunt ruiken. FF google-n en het is gevonden. Als ik de hond nú voer, zijn zijn medicijnen ingewerkt voor ik hem dadelijk uitlaat. Das wel zo fijn voor zijn artrose-poten! En schone was droogt nu eenmaal beter aan de lijn… Zucht. Ik probeer op mijn bureaustoel terecht te komen. Maar zonder succes.

En nu ben ik het beu! Geprikkeld kwak ik mezelf voor mijn desktop. Voordat ik weer afgeleid raak, begin als een dolle te typen. Zonder te letten op het resultaat. Alles wat ik wil, is op gang komen. En snel! Dan kan ik eindelijk beginnen met mijn plan. Namelijk, een stukje schrijven voor de Cursus Autisme.

Een presentatie geven, is onderdeel van deze cursus. Zo kunnen wij, de deelnemers, alles wat we hebben geleerd omsmeden tot een samenhangend geheel. De vorm van de presentatie is vrij. Het mag een klassieke voordracht zijn, maar ook een gedicht, schilderij of collage. Bij mij wordt het dit verhaal. Woorden zijn immers Wolf’s favoriete medicijn.

Toch valt de opdracht vies tegen. Wat ik heb geleerd, weigert te fuseren tot een integraal beeld. De details laten zich alleen kennen als een eindeloze opsomming. Zonder enige ordening. De ‘Theory of mind’, reïntegratiebureau van medecursist, mijn kernkwaliteiten. Alle fracties informatie voelen even belangrijk aan. Hoe moet ik hier nou chocola van breien?

Gelukkig heb ik veel ervaring met data-anarchie. Meestal helpt het om een bewust informatie-filter toe te passen. Dan verzin ik een structuur en leg die over mijn info-chaos heen. “De drie belangrijkste punten” lijkt me nu wel wat. Want dit format dwingt me om alle onderdelen tegen elkaar af te wegen en keuzes te maken. Daar gaan we dan…

Wat zijn de drie belangrijkste dingen die ik heb geleerd tijdens de cursus Ik en Autisme?

1. Autisten zijn okay

Het blijkt heel ontspannen om eens niet de uitzondering te zijn. De andere deelnemers zijn sympathieke, niet-gestoorde gasten(m/v). Hun directe communicatie-stijl stelt me meteen op mijn gemak. Ik kan gewoon mezelf zijn. Verbaasd stel ik vast dat dat uitzonderlijk voor me is.

2. Autisten en ik hebben aparte concepten

Iedereen heeft concepten in zijn hoofd. Gedachten, ervaringen en opvatingen over een bepaald thema, zoals vriendschap. De inhoud van deze concepten verschilt van mens tot mens. Maar autisten hebben soms zulke afwijkende concepten dat er problemen ontstaan in relaties en communicatie.

Bij mij is het net nog even anders. Ik weet vaak niet wat de inhoud is van mijn concepten. Ze zijn grotendeels onbewust; zonder vorm, taal of beelden. Hierdoor kan ik bijbehorende emoties en gedachten moeilijk herkennen bij mezelf. Ook blijven ervaringen onbestemd omdat ik ze niet kan plaatsen. Geen wonder dat het vaak warrig en druk is in mijn hoofd.

Onduidelijke concepten zijn niet alleen vermoeiend. Soms veroorzaken ze hardnekkig gedrag dat ik zelf niet begrijp. Zo investeerde ik jarenlang energie in familie-leden die mij links lieten liggen. Keer op keer deden ze me pijn met hun onverschilligheid. Toch bleef ik toenadering zoeken. Nu besef ik dat we handelen vanuit verschillende concepten. In mijn draaiboek voor familie staat dat familieleden er voor elkaar zijn. In dat van hen blijkbaar niet. Waarom dit helpt? Ik voel me niet langer schuldig wanneer ik mijn beperkte energie besteed aan mensen buiten mijn familie.

3. Autisten vinden het lastig om herinneringen en ervaringen te verwerken

In mijn hoofd leeft een kudde oude koeien die niet in de sloot wil. Vooral bepaalde herinneringen uit mijn jeugd blijven zó actueel dat ik er regelmatig over struikel in het heden. Bijvoorbeeld, hoe moet ik gezellig BBQ-en met oom X in 2014 als ik hem nog kwalijk neem dat hij me in 1979 meenam naar zijn vriendinnen? (Hij was toen nog getrouwd maar deed vol overtuiging mee aan de 70’s)

Volgens de cursusleidsters heb ik, zoals veel autisten, problemen met het opruimen van mijn herinneringen. Dat komt omdat:

a) ik geen passende map of etiket kan vinden;

Een herinnering opslaan, betekent dat ik deze archiveer in mijn geheugen. Ik stop de ervaring in een map en plak er een etiket op met een zoekwoord. Daarna leg ik de map op een logische plaats. Zo kan ik hem altijd terugvinden. De archiefkast sluit; opgeruimd staat netjes. Dit loopt mis wanneer ik geen geschikte map of etiket beschikbaar heb.

b) ik een gebeurtenis niet snap;
Soms kan ik geen betekenis geven aan een herinnering.

c) de situatie nog niet is afgerond

Bovengenoemde koe voldoet aan alle criteria. a) Ik kan geen gunstige naam bedenken die mijn ervaring beschrijft, b) ik begrijp niet waarom mijn oom dit deed, c) het onderwerp is niet afgesloten omdat ik mijn oom er nooit op heb aangesproken.

Maar is dit alles? Ik denk dat concepten (zie leerpunt 2: Autisten… concepten) hier ook een rol bij spelen. Misschien kan ik de vervelende herinnering aan mijn oom niet opbergen omdat zijn gedrag niet voorkomt in mijn concepten. ‘Ontmoeting met minares’ staat immers niet in mijn script voor ‘oom’, ‘familie’ of ‘opvoeden’. Dat maakt de ervaring onverteerbaar voor mij. Ik heb er letterlijk geen woorden voor.

Conclusie

Tijdens de Cursus Autisme heb ik veel over mezelf geleerd. Vooral mijn gemis aan taal voor ervaringen en concepten valt op. Het veroorzaakt allerlei problemen. Zo kan ik mijn gevoelens moeilijk plaatsen en lukt het me niet om belevenissen te verwerken. Een echte handicap, die ik graag wil compenseren. Maar hoe? Hoe breng ik meer woorden, definities en omschrijvingen in mijn leven? Niet moeilijk Wolf. Door te doen wat je het liefste doet: schrijven!

Schrijven helpt me om mijn autisme hanteerbaar te maken. Geen wonder dat het zo belangrijk voor me is. Als ik blog, krijg ik meer grip op mijn ervaring en gedachten. Bovendien bewaart internet het resultaat zodat ik het later kan raadplegen (extern geheugen). Online een zelf-verzonnen informatie-filter toepassen, is dus een prima remedie tegen mijn interne chaos. Wel jammer dat het niet vanzelf gaat.

Leerstof verzamelen, prioriteten stellen, een rode lijn aanbrengen. Het schrijven van deze post kost me veel energie. En tijd. Alleen al om hier te geraken, heb ik zeven uur geploeterd. En daar blijft het vast niet bij. Want morgen schaaf ik de tekst nog bij. Ik begrijp eigenlijk best dat ik geen zin had om er aan te beginnen. Mijn uitstelgedrag was heel menselijk. Toch zal ik er mee moeten leren omgaan. Want in de toekomst wil ik graag blijven schrijven. Anders gezegd; ik hoop nog vaak in mijn bureaustoel te zitten…


0 reacties

Je kunt hier jouw reactie plaatsen.



Reageren...


Met dit formulier kun je een reactie plaatsen.

  1. Naam (required)

    Email (required)

    Website

    Bericht